Voeding levert de energie en bouwstoffen die het lichaam nodig heeft om te functioneren.
Om te bewegen en trainen, maar ook om te herstellen, weefsel op te bouwen en allerlei fysiologische processen uit te voeren.
Daarom zien we voeding binnen Veerkragt als één van de factoren die de omstandigheden beïnvloedt waarin het lichaam kan bewegen, herstellen en zich aanpassen.
Gezond eten hoeft niet te beginnen bij ingewikkelde diëten, schema’s of supplementen.
Een goede basis bestaat vooral uit een gevarieerd voedingspatroon met voldoende voedingsstoffen en overwegend verse of minimaal bewerkte producten.
Denk bijvoorbeeld aan:
✓ groenten en fruit
✓ voldoende eiwitbronnen
✓ passende bronnen van koolhydraten en vetten
✓ vezelrijke producten
✓ voldoende vocht
Wat iemand precies nodig heeft, hangt onder andere af van lichaamsgrootte, activiteit, trainingsbelasting, doelen en persoonlijke omstandigheden.
Na het eten van koolhydraten kan de hoeveelheid glucose in het bloed stijgen.
Het lichaam reguleert dit nauwkeurig met verschillende hormonen. Insuline helpt onder andere om glucose vanuit het bloed beschikbaar te maken voor lichaamscellen en opslag.
Wanneer de bloedglucose daalt, spelen andere hormonen, waaronder glucagon, een rol bij het opnieuw beschikbaar maken van glucose.
Ook stresshormonen zoals adrenaline en cortisol kunnen onder bepaalde omstandigheden invloed hebben op de beschikbaarheid van glucose.
Het doel is daarbij niet een volledig vlakke bloedsuikercurve. Schommelingen rondom maaltijden zijn normaal.
Vertering begint al voordat voedsel de maag bereikt.
Zien, ruiken, proeven en kauwen maken onderdeel uit van het spijsverteringsproces. Goed kauwen verkleint voedsel mechanisch en mengt het met speeksel.
Rust en aandacht tijdens een maaltijd kunnen bovendien helpen om bewuster te eten.
“Drinken moet je eten en eten moet je drinken.”
— Jaap Kleinstapel
Het maag-darmkanaal beschikt over een uitgebreid eigen zenuwnetwerk: het enterisch zenuwstelsel.
Dit systeem kan veel processen rondom de spijsvertering zelfstandig reguleren, maar staat tegelijkertijd in voortdurende verbinding met het centrale en autonome zenuwstelsel.
Daarom wordt het enterisch zenuwstelsel soms het ‘tweede brein’ genoemd.
Het autonome zenuwstelsel helpt het lichaam zich voortdurend aan verschillende omstandigheden aan te passen.
Parasympathische activiteit ondersteunt onder andere processen die betrokken zijn bij rust en spijsvertering.
Bij acute stress kan het lichaam tijdelijk prioriteit geven aan processen die nodig zijn om met de situatie om te gaan.
Dat betekent niet dat iedere vorm van stress je spijsvertering ‘uitzet’.
Wel kunnen langdurige stress en maag-darmklachten elkaar beïnvloeden.
De communicatie tussen hersenen en maag-darmkanaal werkt in beide richtingen.
Signalen vanuit het zenuwstelsel kunnen invloed hebben op de darmfunctie, terwijl processen vanuit het maag-darmkanaal eveneens informatie doorgeven aan het zenuwstelsel.
Voeding, stress, slaap, beweging en andere factoren vormen daarmee samen de omgeving waarin dit systeem functioneert.
Supplementen kunnen in specifieke situaties zinvol zijn, bijvoorbeeld bij een vastgesteld tekort of wanneer daar een duidelijke aanleiding voor bestaat.
Maar supplementen zijn geen vervanging voor een volwaardig voedingspatroon.
Daarom begint de basis bij Veerkragt niet bij een lange lijst pillen of poeders, maar bij de vraag:
Hoe ziet jouw dagelijkse voedingspatroon eruit?
In onze darmen leven enorme aantallen micro-organismen. Samen worden deze vaak het darmmicrobioom genoemd.
Deze micro-organismen leven in interactie met hun omgeving én met wat we eten.
Vooral bepaalde voedingsvezels kunnen door darmbacteriën worden gefermenteerd. Daarbij ontstaan stoffen die vervolgens weer invloed kunnen hebben op processen in de darm en het lichaam.
Er bestaat niet één voedingsmiddel waarmee je een ‘perfecte darmflora’ creëert.
Een gevarieerd voedingspatroon met voldoende plantaardige en vezelrijke producten kan bijdragen aan een gevarieerde voedingsomgeving voor het darmmicrobioom.
Denk bijvoorbeeld aan:
✓ groenten
✓ fruit
✓ peulvruchten
✓ noten en zaden
✓ volkorenproducten, waar passend
✓ andere vezelrijke voedingsmiddelen
De drie belangrijkste macronutriënten hebben ieder verschillende functies:
🥩 Eiwitten
Leveren aminozuren die onder andere nodig zijn voor opbouw en herstel van lichaamsweefsel.
🥑 Vetten
Leveren energie en essentiële vetzuren en spelen een rol bij onder andere celmembranen en verschillende fysiologische processen.
🥔 Koolhydraten
Leveren glucose en kunnen een belangrijke energiebron vormen, vooral bij lichamelijke activiteit en intensievere inspanning.
De optimale verhouding verschilt per persoon en situatie.
Vitaminen, mineralen en spoorelementen leveren zelf geen energie, maar zijn betrokken bij talloze processen waarmee het lichaam energie gebruikt, weefsel onderhoudt en normaal functioneert.
Daarom gaat gezonde voeding niet alleen over calorieën, maar ook over voedingswaarde en variatie.
Binnen Veerkragt gebruiken we voeding niet als zelfstandige behandeling.
Onze primaire ingang blijft beweging en Functional Patterns.
Voeding vormt een van de omstandigheden die herstel en aanpassing rondom training kunnen ondersteunen.
Training geeft de prikkel. Voeding levert een deel van de bouwstoffen en energie. Herstel geeft het lichaam tijd om zich aan te passen.
Wanneer voeding samen met slaap, stress en andere leefstijlfactoren meer aandacht vraagt, kan de Uitgebreide leefstijl-intake aanvullende verdieping bieden.
Eén maaltijd maakt je niet gezond of ongezond.
Interessanter is het patroon dat over langere tijd ontstaat.
Krijgt je lichaam voldoende energie en voedingsstoffen voor wat je ervan vraagt? Past je voeding bij hoeveel je beweegt en traint? Is er voldoende variatie? En hoe verhoudt voeding zich tot slaap, stress en herstel?
Binnen Veerkragt kijken we naar het lichaam als een geïntegreerd systeem.
Voeding is daarin belangrijk, maar staat nooit op zichzelf.
Beweging, training, voeding, slaap, stress en herstel vormen samen de omstandigheden waarin het lichaam functioneert en zich kan aanpassen.
Bij aanhoudende maag-darmklachten, onverklaarde gewichtsverandering, vermoedelijke tekorten of andere medische voedingsvragen is een arts of daarvoor bevoegde voedingsprofessional de aangewezen route.
Wil je breder kijken naar jouw fysieke, mentale, emotionele en gedragsmatige veerkracht?
De Veerkragt-meter kan worden gebruikt als hulpmiddel voor zelfreflectie.
Het is geen medische test en beoordeelt niet of jouw voedingspatroon of darmmicrobioom ‘gezond’ is.
Het kan wel helpen om bewuster te kijken naar verschillende factoren die op dit moment aandacht vragen.
Veerkracht berekenen